Niezależnie czy się jest mężczyzną czy kobietą, młodym czy starym, palącym czy nie – dym z papierosów może osłabić nasze kości i zwiększyć ryzyko złamań – donieśli szwedzcy naukowcy na Kongresie Światowej Fundacji Osteoporozy (IOF) w Toronto.
Osteoporoza jest chorobą, która atakuje kości, powoduje ich osłabienie i sprawia, że mogą one ulec złamaniu dużo łatwiej niż u osoby zdrowej.
Od dawna było wiadomo, że palenie zwiększa ryzyko zachorowania na osteoporozę u kobiet. Wyniki nowych badań – dwóch przeprowadzonych w Szwecji i jednego w Chinach – wskazują, że palenie przyspiesza również niszczenie kości u mężczyzn.
Co więcej, w badaniu przeprowadzonym w Chinach naukowcy wykazali po raz pierwszy, że nawet palenie bierne znacząco zwiększa ryzyko złamań kości i wystąpienia osteoporozy. Zgubny wpływ palenia można łatwo zaobserwować na młodych kościach – to jeden z wniosków badania, przeprowadzonego na populacji zdrowych, młodych mężczyzn.
"Udowodniliśmy, że młodzi palacze również mają znaczące ubytki w gęstości kości" – podsumowuje Mattias Lorentzon, główny autor projektu.
Mattias Lorentzon, pracujący z profesorem Claesem Ohlssonem w Centrum Badania Kości na Uniwersytecie w Gothenburgu, mierzyli tzw. gęstość mineralną kości u ponad 1000 Szwedów (mężczyzn) pomiędzy 18 a 20 rokiem życia.
Pomiar gęstości kości mineralnej kości (BMD – bone mineral density), czyli badanie densytometryczne, jest obecnie podstawą diagnostyki osteoporozy. Współczesne aparaty densytometryczne wykorzystują w tym celu pomiar absorpcji promieniowania rentgenowskiego, w bardzo małej, całkowicie nieszkodliwej dawce.
Szwedzcy naukowcy odkryli, że u palaczy gęstość kości kręgosłupa, bioder i całego ciała jest niższa niż u niepalących rówieśników. Największa różnica dotyczyła kości biodrowej, gdzie BMD była średnio o ponad 5 proc. niższa u palaczy, a już 10 proc. ubytek gęstości mineralnej kości podwaja ryzyko jej złamania.
W oddzielnym, międzynarodowym projekcie przeprowadzonym przez Dana Mellstroema i współpracowników z Centrum Badania Kości na Uniwersytecie w Gothenburgu, badano, jak styl życia i różne czynniki biologiczne wpływają na prawdopodobieństwo złamań kości u starszych ludzi.
W szwedzkiej części badania wzięło udział ponad 3000 starszych mężczyzn. "Odkryliśmy, że u starszych mężczyzn palenie wpływa na osłabienie kości i prawie dwukrotnie zwiększa prawdopodobieństwo złamania kręgosłupa" – komentuje Dan Mellstroem, który prezentował wyniki w tym tygodniu w Toronto. Złamania kręgów są główną oznaką osteoporozy i wskazują na duże prawdopodobieństwo pęknięć kości w przyszłości.
Naukowcy zrobili badanie przesiewowe, polegające na prześwietleniu kręgosłupa promieniami Roentgena u ponad 1300 mężczyzn. Pęknięcia kręgów często przebiegają bezobjawowo i nie zostają wykryte. Okazało się, że prawie 17 proc. mężczyzn miało niezdiagnozowane pęknięcia kręgów. Zestawiając współczynnik złamań z danymi na temat palenia tytoniu, naukowcy stwierdzili, że 24 proc. palaczy miało niewykryte złamania, w porównaniu z 14 proc. u mężczyzn, którzy nigdy nie palili.
Ostatnie z zaprezentowanych w Toronto badań na temat wpływu palenia na ryzyko wystąpienia osteoprorozy, przeprowadzono wśród chińskich palaczy biernych – mężczyzn i kobiet przed menopauzą. Naukowcy z USA wykazali, że badani mieli znacząco obniżoną gęstość kości, jeżeli byli narażeni na kontakt z dymem tytoniowym, nawet jeśli sami nie palili.
To pierwsze tego rodzaju badanie wpływu palenia biernego na zdrowie kości. Wyniki wcześniejszych prac wskazywały, że bierne palenie może wpływać na poziom estrogenu, który jest hormonem kluczowym dla zdrowia kości zarówno u mężczyzn jak i kobiet.
Kiedy naukowcy zestawili dane na temat palenia oraz osteoporozy i historii złamań, okazało się, że tylko 6 proc. chorych kobiet biorących udział w badaniu paliło czynnie, w porównaniu z 87 proc. mężczyzn.
"Ryzyko zachorowania na osteoporozę u kobiet przed menopauzą narażonych na kontakt z dymem tytoniowym jest 3 razy większe, ryzyko złamań innych niż kręgosłupa – 2,6 raza większe" – mówi autor badania Yu-Hsiang Hsu.
Ponadto, okazuje się, że palenie samo w sobie jest czynnikiem zwiększającym ryzyko zachorowania na osteoporozę. Hsu i koledzy odkryli, że palacze mają to ryzyko jeszcze podniesione, jeżeli są codziennie narażeni na wdychanie dodatkowej ilości dymu produkowanej przez innych palących członków rodziny.
www.onet.pl
